Sansürle ilgili haberden bir önceki yazımda bahsettim zaten, şimdi bahsedeceğim konu bir yerinden benim de yer aldığım Sansüresansür hareketinin yaptığı olay.

Öğlen saatlerinde, Sansüresansür hareketinden Fırat Yıldız ve Ebru Baranseli, ilgili blogda yazdıkları sansür haberi ile ilgili bağlantıyı alakalı-alakasız yüzlerce iletinin altına yorum olarak yazdılar. Onlara göre eylem, bana göre spam olan bu olayı inceleyelim.

İnternetten spam kelimesini taradığımda bulduğum kavramları yazayım ilk olarak.

Seslisözlük: İnternette birçok kullanıcıya gönderilen uygun olmayan ya da istenmeyen mesajlar.

Spam.org.tr: Internet üzerinde aynı mesajın yüksek sayıdaki kopyasının, bu tip bir mesaji alma talebinde bulunmamış kişilere, zorlayıcı nitelikte gönderilmesi Spam olarak adlandırılır.

Bu kavramlar eşliğinde, Sansüresansür hareketinin yaptığı olay, düz mantık ile bakıldığında spam oluyor. Kendileri ise, bu olayın spam değil eylem olduğunu, amacın insanların dikkatini çekmek ve haberi olmayan kişileri haberdar etmek olduklarını söylüyor.

Bu eylemi yaptıkları yer Friendfeed. Türk kullanıcı sayısı konusunda net bir bilgim yok, 29 Ocak’da Arda Kutsal’ın FFholic.com’dan elde ettiği verilere göre bu rakam 3.000( en az bir Türkçe iletiye sahip kullanıcı sayısı). Şu an ki rakam hakkında bunun üzerinden tam bir çıkarımda bulunamıyorum, ancak milyonlar olmadığı kesin. Friendfeed’in yapısı gereği, beğendiğiniz (like) veya yorum yaptığınız her ileti, sizi takip eden kullanıcıların ekranına geliyor. Sansüresansür hareketinin ilgili iletisini beğenenlerin sayısı an itibariyle 61 olmuş. 141 tane de yorum yapılmış. Yani bu ileti, bu hareketi takip eden insanlar dışında (129 kişi) bu iletiyi beğenen 61 kişinin arkadaşlarının ekranına da gitmiş durumda. Bu beğenen kişiler arasında Burak Bayburtlu (1748 takipçi), Ebru Baranseli (1125 takipçi) Ömer Enis (1211 takipçi) Erdal Kaplanseren (931 takipçi) gibi, 1000 ve üzeri takipçi sayısına sahip kişiler de var. Yani, bu iletinin Friendfeed kullanıcılarının büyük çoğunluğuna bu sayede ulaştığını varsayabiliriz. Ki, konu üzerine gün boyunca onlarca kişi ileti yazdı,  ilgili haberleri beğendi, yorum yaptı.Webrazzi gibi sektörde takip edilen pek çok blogda yazılar yayınlandı.

Yani gün içinde Friendfeed’e girmiş olan bir kişinin konudan haberi olmamasının imkanı yok.

Peki, zaten insanların ilgisini çekmiş, hakkında gün içinde onlarca yazılıp çizilmiş bir konu hakkında, internet kültüründe spam olarak geçen ve insanlarda olumsuz bir etki bırakan bir eylem yolu tercih ediliyor ? Dünya çapında milyonlarca insanın destek verdiği Greenpeace hareketi bile bu tür bir davranışta bulunsa tepki çeker, kabul edilmez.

Yakın tarihte Uygur Türklerine yapılan soykırımda, insanlar ulusal ve uluslararası olarak tepki vermiş, gün içinde Friendfeed gibi ortamlarda yüzlerce ileti yazılmış, yorum yapılmıştı. Spama gerek olmadan, insanlar girdikleri iletilerle, yaptıkları yorum ve beğenilerle insanların olaydan haberi olmasını sağlamıştı. Hatta bir çok kullanıcı profil fotoğrafını değiştirmiş, konu ile ilgili görseller ( bayrak vb. ) koymuştu. Yani, spam yapılmadan, sosyal medyanın temeli olan karşılıklı iletişim ve paylaşım sayesinde, o ortamın bütün kullanıcıları olayı duymuştu.

Spam olarak tarif edilen bir eylem planı yerine, şunlar yapılsaydı?

- Popüler, konu ile ilgili kullanıcılara e-posta veya özel mesaj ile ulaşıp, konudan bahsetmeleri istenseydi?

- Harekete destek verenlerden konu ile ilgili iletiler girmeleri, konuyu gündemde tutmaları istenseydi?

- Profil fotoğrafı olarak koyulabilecek görseller hazırlansaydı ve ilgili kişilerden bunları kullanmaları istenseydi? ( Özellikle bu yöntemle, eski yeni bütün iletilerde bu profil fotoğrafı gözükeceğinden dolayı spam yapmadan binlerce yerde konuya dikkat çekilebilir )

- Friendfeed yanında diğer yoğun olarak kullanılan sosyal ağlarda ( Facebook, twitter vb ) ve insanların kullandığı diğer yerel platformlarda ( forumlar, bloglar, haber siteleri vb ) paylaşmaları istenseydi?

Bunların birçoğunun veya hepsinin yapıldığını varsayıyorum. Sırf bu maddeler ile, spam yapmadan sosyal medyanın doğal işleyişiyle interneti kullanan büyük bir çoğunluğa ulaşılabilir. Böylece insanlar şikayet etmez, olumsuz tepkiler alınmaz, karşılıklı sözlü kavgalar yerine insanlar enerjilerini ve zamanlarını bu olaya karşı uygulanacak eylemler gibi daha faydalı konulara yoğunlaştırabilirdi.

Değinmek istediğim bir diğer konu, Sansüresansür hareketini destekleyen insanların verdiği tepkiler. Kendilerine bu yaptıklarının spam olduğunu, daha faydalı yollar kullanabileceklerini söyleyen geri bildirimlere ” beğenmiyorsanız engelleyin, kurtulun ” şeklinde yaptıkları geri dönüş insana ” bu ne perhiz, bu ne lahana turşusu ” dedirtiyor. Söylediklerini açarsak, ” bizim hareketlerimizi beğenmiyorsanız, bizi sansürleyin “. Sansüre karşı bir hareketin başını çeken insanlarin, kendileri ile aynı amacı taşıyan kişilere sansürleme yönünde tavsiyede bulunması, bunun devamı olarak bu kişileri sansür yandaşı olarak nitelemeleri, gerçekten ilginç.

Evet, sansüre karşıyım, insanların özgürlüklerinin bu şekilde yanlış alanlarda kısıtlanmasına karşıyım, ve bu konuda elimden geleni yapıyorum ve yapacağım. Bununla birlikte, spama da karşıyım, ve bu konuda da elimden geldiğince mücadele edeceğim.

Ülkemizde internet konusunda çağı yakalayıp ilerisine geçtiğimiz, yaratıcı, katma değer sağlayan çalışmalar ile anılacağımız günler için el ele…

Bu güzel cumartesi gününe, 3 günlük bayram tatilini düşünerekten mutlu mesut başladım. Sound of Silence ile uyandım, hatta gitarımı alıp 1-2 nota bile tıngırdattım. Yine her sabah olduğu gibi, Google Reader’a girdim, Friendfeed’de dolandım, son aşama olarak da menajerliğini yaptığım Geçit‘in sayfalarını kontrol ederken, bu güzel günün kabusu ile karşılaştım. Sevgili T.C. Beyoğlu Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 26.06.2009 tarih ve 2009/45 sayılı kararı gereği Myspace erişime kapatılmış. Last.fm’in Türkiye sitesinin de kapatıldığını Friendfeed’den öğrendim.

Cumartesi olduğundan konu hakkında detaylı bilgi alamıyorum, ancak myspace’in müzik ile ilgisi ve aynı gün last.fm’in Türkiye sayfasının kapatıldığı düşünülünce, akla ilk olarak Mü-Yap geliyor haliyle.

Zamanında bu kapatılma furyası Youtube ile ilk başladığında, bu kapatılmanın gerekli olduğunu savunuyordum. Zira gelen tepkilere aldırış etmeyip, ülkemiz ile ilgili uygunsuz içeriğe sahip videoları kaldırmak bir yana, en popüler videolar listesine yerleştiren bir siteye karşı, mantıklı bir yaptırım olarak gözüküyordu gözüme. Youtube’u aktif olarak

kullanan bir ülke olarak, bizden gelen trafiğin engellenmesi dikkatleri çeker diye düşünüyordum. Bir nevi zorunlu boykot.

Bilmiyordum ki bu işin abartılacağını. Youtube, Dailymotion, WordPress, Myspace, Last FM. İpin ucu kaçtı gidiyor. Belki tepki göstermek adına yapılabilecek mantıklı bir hareket, insanları en temel hakkı olan özgürlüğü kısıtlayıcı, anlamsız bir yasağa dönüştü.

Konu hakkında detaylı bilgi edindiğimde buradan paylaşacağım.

İnternetin doğası gereği aynı anda milyonlarca kişi karşılıklı iletişim kurabiliyor. Ve üzerinde konuşulan konular anlık olarak değişebiliyor. Böyle bir ortamda, bu değişken topluluğun ilgisini çekebilmek, başlı başına bir iş. Tabi, bu durumun avantajlı yanlarını da göz önüne almak lazım. Gerçek hayatta binlerce kişiye aynı anda hitap edebilmek her yiğidin harcı değil. Ünlüler bile gündemde kalıp dikkat çekebilmek için atılmadık takla bırakmıyorlar.

Peki sosyal medyada işler nasıl yürüyor ?

Zaten ünlü olan insanlar, internet üzerinden çeşitli araclar ile bu topluluğa dahil olduklarında, hiç çaba göstermeseler dahi kısa süre içinde sosyal medyada da popüler oluyorlar. ( Bu popülerliğin ne kadar gerçekçi ve kalıcı olduğunu başka bir yazıda inceleyeceğim. ) Peki herhangi bir insanı ele alırsak, nasıl sosyal medyada var olabilir ?

Gerçek hayatta sosyal konumumuzu belirleyen pek çok etken var, iş durumumuz, aile durumumuz, mali durumumuz vb. Örneğin mali olarak sorun yaşıyorsanız, bu sosyal yaşantınızı kısıtlayabilir. İnternetin sanal dünyasında ise işler biraz daha farklı yürüyor. Sosyal medyada insanlar sizi paylaştıklarınız ile tanıyor.  Tek ihtiyacınız olan bir fotoğraf, kendinizi tanıtan birkaç cümle ve paylaştıklarınız. ( İlk ikisi olmasa da olur, ancak olsa daha iyi olur.)

İlgi alanınızın ne olduğu fark etmez, zira mutlaka sizinle benzer konulardan hoşlanan insanlar olacaktır. İster fanatiği olduğunuz futbol takımı olsun konu, ister yapmayı en çok sevdiğiniz yemek. En son programladığınız proje veya son okuduğunuz kitap da olabilir. Hangi alan ile ilgilenmek istiyorsanız, hangi konuda fikir alışverişinde bulunmak, yorumunuzu iletmek istiyorsanız, konu ile ilgili insanların olduğu yerleri keşfedin, ve paylaşın!

Birkaç örnek :

Robert Scoble. Sosyal medyada bilişim ile ilgili olanlar muhtemelen bu isme aşinadır. Kendisi bir sosyal medya ünlüsü. Friendfeed’de 49.000 takipçisi var. Teknoloji konusunda paylaşımlarda bulunuyor. Eski Microsoft çalışanı olarak edindiği çevreyi iyi kullandı, teknoloji konusunda ilginç ve farklı konular paylaştı, ve şu anki popülerliğine kavuştu. Öyle ki, şu anda duştaki fotoğrafını paylaştığında bile, 87 yorum alabiliyor konu ile ilgili. Ben paylaşsam, alacağım en iyimser tepki insanların bunu gözardı etmesi olacaktır sanırım (:

Erhan Erdoğan. Kendi tanımıyla “teknoloji evangelisti”. Lise yıllarında başlayan internet macerası, bugün kendisini sektörde güzel bir noktaya getirdi. sevenload‘un türkiye operasyonlarından sorumlu, webrazzi’de analist ve yazar, Hayal Ofisi‘nin kurucusu. İnternet sektörü hakkında incelemelerini paylaşıyor, yorumda bulunuyor. Friendfeed’de 3.000 takipçisi var. ( Türkiye şartlarında yüksek bir rakam.) Sektör ile ilgili yaptığı başarılı paylaşımlar onu sektör içinde popüler yaptı.

Özgür Alaz. Pazarlama trendleri uzmanı. Pazarlama konusunda Türkiye ve yurtdışında önemli bir yere sahip. Fikirleri, gözlemleri, analizleri dikkate alınıyor. Pazarlama alanında pek çok ödüle sahip. Friendfeed’de 2100 takipçisi var. Öğrencilik yıllarından beri pazarlama konusunda yaptığı çalışmalar, trend analizleri ona bu günkü konumunu kazandırdı.

Sunipeyk. Harika siteler sitesi olarak tanımladığı blogunda, başta site tanıtımları/incelemeleri olmak üzere pek çok farklı alanda yazıyor. Aktif bir friendfeed kullanıcısı, 1500 takipçisi var. Friendfeed’deki #yay akımının öncüsü (: . Hayatın pek çok farklı alanı üzerine yaptığı özgün paylaşımlar, onu sosyal medyada aktif bir konuma taşıdı. Kendisinin ismini cismini bilen pek az, resim olarak gravatar kullanıyor, ismini paylaşmaz ulu orta. Ama paylaşımları, onu takip edilen biri yapıyor.

Sonuç olarak, işin özünde paylaşmak var. Kim olduğunuz, ne yaptığınız, işiniz, gücünüz pek de önemli değil, burada paylaştığınız kadar varsınız!

Sosyal medya, yurdum insanının internet dünyasında yakın zamanda tanıştığı facebook sonrası 2.  büyük fenomen(!). Zamanında mynet ve IRC “chat” odaları ile başlayan kültürel gelişimin son evresi.

Sosyal bir varlık olarak, sosyal çevremizi genişletmek için sürekli bir çaba içindeyiz. Günümüzde bunun için en elverişli ortam ise haliyle milyonlarca kullanıcısıyla internet. Diğer bir deyişle, sosyal medya.

Nedir bu sosyal medya ?

İnsanların karşılıklı paylaşımlar, diyalogları sosyal medyayı oluşturur. ( Konu hakkında bir çok tanım için buradan. )  Yani yeni sihirli bir olay değil, insanların internet sayesinde dünyanın her yerinden milyonlarca insan ile

gerçek zamanlı olarak iletişim kurması sonucu ortaya çıkmış bir olgu.

Gün geçtikçe pek çok insan çeşitli araçlar sayesinde sosyal medyaya dahil oluyor. Kimisi kısa süre içinde ortamın aktif bir üyesi olurken, büyük bir kesim bu büyük topluluk içinde kayboluyor. Sosyal medyada var olabilmek için, ilk önce ne olduğunu ayrıntılı olarak anlamamız gerekiyor.

Sosyal medyada aktif isimlerden Michael Fruchter, çok güzel bir tanımlama getiriyor bu kavrama. Sosyal medyayı 5 C ile tanımlıyor.  Conversation ( sohbet, iletişim ), community ( topluluk ), commenting ( yorumlamak ), collaboration ( uyum, işbirliği ) ve contribution ( katkı ). İncelersek;

Sohbet, iletişim : Sosyal medyanın temelinde karşılıklı iletişim vardır. Ortak ilgi alanlarına sahip olduğunuz kişiler ile, farklı alanlarda yapacağınız paylaşımlar, sosyal medyadaki varlığınızdır.

Yorumlamak : Sosyal medya paylaşımlarının temel öğelerinden biri yorumlamaktır. Diğer insanların/firmaların/grupların paylaşımlarına yorumlarınız ile yapacağınız katkı hem sosyal medyanın, hem de sizin sosyal çevrenizin gelişmesinde önemli bir noktadır.

Topluluk : Aynı gerçek hayattaki gibi, yukarıdaki iki maddenin sonucu olarak belirli alanlar üzerinde oluşan topluluklar, sosyal medyanın sosyal kısmını oluşturur.

Uyum, işbirliği : Sosyal yaşamın da temelinde olan işbirliği kavramı, sosyal medyanın gelişimini sağlayan önemli bir araçtır. Sosyal medyanın sosyal toplulukları, kişiler arası uyum ve işbirliği sonucu oluşur.

Katkı : Sosyal medyada varolmanın gerektirdiği temel öğe. Hayatın hiçbir alanında vermeden alamayız. Aynı şekilde sosyal medyada sağladığımız katkı oranında yer alırız, karşılık buluruz.

Sizce nedir sosyal medya ?